Lente van het leefmilieu - Blog RSS

Maatregelengroep 3 : Promotie van alternatieve en duurzamere vervoerswijzen in de sector van het personenvervoer + een rationeler gebruik van de wagen

Thu, 15 May 2008 15:04:15 +0100

De logica van de maatregelen beoogt om de vervoerwijzen die het meest energie-efficiënt zijn in de hand te werken. Eén reiziger op bestemming gebracht vertegenwoordigt niet dezelfde energiekost naargelang de vervoerwijze die wordt aangewend: het wegvervoer, de voornaamste vervoerwijze ter land, heeft de meeste weerslag op de BKG. De maatregelen pogen dus de alternatieven in de hand te werken om de mobiliteit van de personen te waarborgen.

Maatregel 1: Stimulansen voorzien om het wagenpark zo spoedig mogelijk te vernieuwen.

Maatregel 2: De rol van de bedrijfswagens in het loonbeleid opnieuw evalueren.

Maatregel 3: GN Spoor: in samenwerking met de gewesten een samenhangende dienstregeling tussen de 4 vervoeroperatoren ontwikkelen – evolueren naar een eenvormig ticket.

Maatregel 4: Woon-werkvervoer spoorabonnementen. Maatregel die de werkgevers ertoe aanzet in te stappen in het derdebetalerssysteem voor woon-werkverkeer (80 – 20-regeling).

Maatregel 5: Promotie van de fiets.

Maatregel 6: Gratis openbaar vervoer.

Maatregel 7: Bevordering en aanmoediging van car-sharing en carpooling.

Maatregel 8: Luchtvervoer (promotie van het HST netwerk voor trajecten die kleiner zijn dan 500 kilometer, het ontwerp van KB betreffende het verbod op korte tussenvluchten opnieuw wind in de zeilen blazen en herpositionering van België (in het kader van het toekomstig voorzitterschap van de EU) in het debat over de taxatie van kerosine op internationaal niveau.

Maatregel 9: Het aanbod van openbaar vervoer verbeteren

Maatregel 10: Voor het wegvervoer van personen een doeltreffend en samenhangend systeem van fiscaliteit en taxatie opstellen.

Maatregelengroep 2 : Promotie van alternatieve en duurzamere vervoerswijzen in de sector van het goederentransport

Thu, 15 May 2008 14:55:15 +0100

De logica van de maatregelen beoogt om de vervoerwijzen die het meest energie-efficiënt zijn in de hand te werken. Eén ton op bestemming gebracht vertegenwoordigt niet dezelfde energiekost naargelang de vervoerwijze die wordt aangewend: het wegvervoer, de voornaamste vervoerwijze ter land, heeft de meeste weerslag op de BKG

Daarom zal het nodig zijn:

De toegang tot het Belgisch grondgebied te ontzeggen aan de categorieën van vrachtwagens die het meest schadelijk zijn (volgens de EURO norm).
De doorverkoop via export verbieden voor de voertuigen waarvan de uitstooteigenschappen op het gebied van BKG en andere vervuilende stoffen te bepalen normen overschrijden.
Voorstander zijn van de meest veeleisende standpunten (kalender en doelstellingen) ten voordele van de invoering van de normen EURO VI op het vlak van de PV bij de EU.
Premie ter aanmoediging van een snellere vernieuwing.

Maatregel 1: Aanmoediging van het spoorvervoer : Het zal er in casu om gaan het subsidiëren van het vervoer dat gecombineerd wordt met transport per spoor te behouden. Een jaarlijkse groei van 5% wordt beoogd voor het aantal ton /km binnen de periode 2006-2012 wordt vervoerd. (Deze doelstelling is de doelstelling van de beheersovereenkomst van de NMBS groep).Tegelijkertijd zal er rekening worden gehouden met de eventuele weerslag op de binnenscheepvaart.

Maatregel 2 : Aanmoediging van de binnenscheepvaart : Identificatie via een wetenschappelijke studie van de noodzakelijke technische maatregelen en aanpassingen die aan de schepen dienen te worden aangebracht om hun rendement te verbeteren en/of hun uitstoot van BKG en vervuilende stoffen te doen dalen.

Maatregel 3: De-fiscalisatie van de stocks.

Maatregel 4: Voor het wegvervoer van goederen een doeltreffend en samenhangend fiscaal systeem en takssysteem opstellen.

Maatregelengroep 1 : De federale openbare sector geeft het voorbeeld

Thu, 15 May 2008 14:46:25 +0100

Om de burgers en ondernemingen van het land te overtuigen hun mobiliteitskeuzes aan te passen moeten de overheden het goede voorbeeld geven en zo bijdragen tot de vermindering van de vervuilende uitstoot van broeikasgassen.

Er worden vier maatregelen voorgesteld:

Maatregel 1: Ontwikkeling van telewerk binnen de federale overheden of overheden die onrechtstreeks van het federaal niveau afhangen (en telewerk in de privésector promoten).

Maatregel 2: Ontwikkeling van carpooling binnen de federale overheden of overheden die onrechtstreeks van het federaal niveau afhangen (en carpooling in de privésector promoten).

Maatregel 3: De milieuprestaties van de federale openbare wagenparken verbeteren (cfr workshop « Klimaat & Energie » in de groep maatregelen: « Voorbeeldfunctie van de overheden en andere stakeholders »)

Maatregel 4: Uitwerken van bedrijfsverplaatsingsplannen voor alle sites van de federale overheden waar gemiddeld ten minste 30 personen tewerkgesteld zijn.

Maatregelengroep 10: Sensibilisatie en responsabilisering

Wed, 07 May 2008 20:12:23 +0100

Op het vlak van de biodiversiteit werden verschillende communicatie-initiatieven ontplooid: de administraties en wetenschappelijke instituten, en de ngo’s investeren veel in de publicatie van folders, artikelen, reportages, enz.. Het gerealiseerde werk is nochtans fragmentarisch en weinig complementair. Het is van cruciaal belang om zowel de nieuwe als de traditionele media te gebruiken om de sensibisatie inzake biodiversiteit te verhogen.

Gezien de grote invloed die commerciële en industriële activiteiten op de biodiversiteit uitoefenen, is het eveneens van cruciaal belang om de actoren en de belangrijkste ontvangende partijen èn de privé-sector daarbij te betrekken. Bedrijven kunnen in het kader van hun activiteiten namelijk een rechtstreekse of onrechtstreekse impact hebben op de biodiversiteit: via het gebruik van hulpbronnen, de productie van producten, hun consumptie, het beheer van hun terreinen, enz.

Om de sensibilisatie-initiatieven te ondersteunen, is het noodzakelijk dat men de kennis en het begrip van biodiversiteit in België identificeert, bewaakt en verbetert. Verschillende federale en gewestelijke onderzoeksinstituten spelen een belangrijke rol bij de sensibilisatie van het publiek. Het Belgian biodiversity platform (adviesorgaan van het federale wetenschapsbeleid voor alles wat te maken heeft met het onderzoek naar de biodiversiteit) wil de dialoog, de samenwerking en het interdisciplinaire onderzoek vergemakkelijken tussen mensen en instituten die in België en in het buitenland rond biodiversiteit werken.

Ook voor de Belgische ontwikkelingssamenwerking is een belangrijke rol weggelegd. Biodiversiteit speelt immers een belangrijke rol bij het garanderen dat de Millenium-ontwikkelingsdoelstellingen met betrekking tot duurzame ontwikkeling met succes gehaald worden. België heeft interregionale en bilaterale samenwerkingsverbanden uitgebouwd met landen in de onmiddellijke geografische omgeving, met het oog op een geïntegreerd beheer van grensoverschrijdende ecosystemen: zo is de Belgische ontwikkelingssamenwerking betrokken bij de voorbereiding van een FLEGT voluntary partnership agreement (VPA) in DRC ter bestrijding van illegale houtkap en de hieraan verbonden illegale handel. Deze FLEGT-ervaring, in het bijzonder met betrekking tot het uitklaren van eigendomsrechten, kan nuttig zijn bij het ontwikkelen van benaderingen voor het reduceren van emissies ten gevolge van ontbossing en bosdegradatie (REDD). Onder meer langs deze weg is de ontwikkelingssamenwerking ook rechtstreeks betrokken in de strijd tegen de klimaatverandering.

Maatregelengroep 9: Producten en handel

Wed, 07 May 2008 20:11:49 +0100

Genetische bronnen (plantaardige, dierlijke, microbiologische) worden tegenwoordig steeds waardevoller. Ze dienen als basis voor de ontwikkeling van producten in de landbouw, bosbouw, biotechnologie, voor farmaceutische producten, tuinbouw en cosmetica.

Wereldwijd baseren ondernemingen zich op genetische bronnen en de voorouderlijke kennis van inheemse en lokale bevolkingsgroepen om nieuwe producten te ontwikkelen. Laboratoriumonderzoeken kunnen op termijn ten goede komen aan de hele wereldbevolking (bv. voor de ontwikkeling van geneesmiddelen of vaccins). Nochtans worden die onderzoeken voornamelijk uitgevoerd in het vooruitzicht van financiële opbrengsten en stellen ondernemingen hun investeringen veilig door hun kennis en ontdekkingen zo snel mogelijk te beschermen.

Maatregelengroep 9 zal trachten om onderlinge overeenstemming te bereiken over Europese en internationale mechanismen die de uiteenlopende belangen kunnen verzoenen.

Maatregelengroep 8: Genetisch gemodificeerde organismen (GGO’s)

Wed, 07 May 2008 20:08:43 +0100

Genetisch gemodificeerde organismen (GGO’s) zijn, sinds ze een tiental jaar geleden op de markt verschenen, altijd een onderwerp van discussie geweest. De discussies gaan zowel over de mogelijke risico’s voor het milieu en de volksgezondheid, als over socio-economische kwesties.

De Europese Unie onderscheidt zich doordat ze het meest doorgedreven evaluatiesysteem ter wereld heeft ontwikkeld, dat zich baseert op het voorzorgprincipe. Nochtans wordt deze evaluatieprocedure zowel binnen de EU als op internationaal niveau regelmatig bekritiseerd. De Wereldhandelsorganisatie (WTO) betreurt de traagheid waarmee het vergunningsproces voor GGO’s verloopt. De organisatie beweert eveneens dat de internationale handel in voedingsgrondstoffen verstoord wordt door de ongelijkheid in de vergunningen aan de beide kanten van de Atlantische Oceaan. In de VSA geproduceerde GGO’s krijgen bijvoorbeeld niet altijd een vergunning in de EU.

Het gebruik van GGO’s leidt ten slotte ook tot discussies van maatschappelijke aard: de keuze van de productiemethoden, de vrije keuze van de consument, productieomstandigheden in GGO-producerende landen, enz.

De GGO-wetgeving is een Europese wetgeving en voorziet met name vergunningsprocedures, principes voor risico-evaluatie en voorwaarden voor de etikettering. De sociaal-economische aspecten komen echter niet aan bod.

In België stelt het samenwerkingsakkoord van 25 april 1997 tussen de federale staat en de gewesten betreffende de administratieve en wetenschappelijke coördinatie inzake bioveiligheid een gemeenschappelijk systeem op voor wetenschappelijke evaluatie. De federale ministers voor leefmilieu, volksgezondheid en landbouw zijn bevoegd voor het in de handel brengen van GGO’s, de gewesten zijn bevoegd voor het naast-elkaar-bestaan van GGO’s en conventionele en biologische gewassen.

In Frankrijk vinden er momenteel debatten plaats in het kader van een wetsontwerp aangaande GGO's dat voorziet in een sociaal, economisch en ethisch comité naast een 'Haute Instance' (hoge instantie) die belast wordt met de wetenschappelijke risico-evaluatie.

Als men al deze elementen in overweging neemt, zal de discussie handelen over het belang en de opportuniteit om het huidige Belgische evaluatiesysteem voor GGO’s te herzien zodat men tegemoet komt aan de verwachtingen van de verschillende betrokken actoren.

Maatregelengroep 7: Invasieve uitheemse soorten

Wed, 07 May 2008 20:08:19 +0100

Slechts enkele geïntroduceerde uitheemse soorten hebben een invasief karakter dat schade veroorzaakt aan het milieu of de volksgezondheid aantast. Ze worden meestal bewust geïntroduceerd voor gebruik in de landbouw, tuinbouw, visteelt, jacht, enz.
De gewesten zijn verantwoordelijk voor de instandhouding van de natuur en dus voor het beheer van de populaties invasieve uitheemse soorten. Tegelijk beschikt de federale staat over belangrijke hefbomen om de invoer van risicosoorten in België te voorkomen, door hun invoer en verhandeling te reglementeren.

Het is ook het federale niveau dat uit naam van België verantwoordelijk is voor het verzekeren van de bescherming en de instandhouding van levende wezens, zowel in het nationale mariene gebied als in internationale wateren. Antarctica is in dat opzicht de plaats bij uitstek voor internationale samenwerking: België heeft er vanaf het begin een belangrijke rol gespeeld en treedt sedert enkele jaren terug op de voorgrond, zowel op wetenschappelijk als op politiek gebied.

Maatregelengroep 6: Duurzame aanbestedingen

Wed, 07 May 2008 20:07:42 +0100

Overheden kunnen een belangrijke rol spelen in de bevordering van een meer duurzame productie en consumptie. Als ‘klant’ en ‘consument’ koopt de overheid immers diverse producten en diensten aan op de markt. Zij kan ervoor kiezen om hierbij invulling te geven aan hun maatschappelijke verantwoordelijkheid en aldus ook duurzaam aan te kopen.

Hierbij spelen niet enkel economische overwegingen een rol, maar laat men ook milieubeschouwingen en sociale en ethische overwegingen meespelen. Als verantwoorde consument kan de overheid een voorbeeld zijn voor ondernemingen, andere organisaties en voor individuele consumenten. Anderzijds kunnen duurzame overheidsaankopen ook een hefboomeffect hebben.

Overheidsopdrachten maken in België ongeveer 12,7% van het Bruto Binnenlands Product uit. Een niet onbelangrijk instrument dus wanneer dit op een intelligente manier wordt aangewend om zo de algemene productie en consumptie te verduurzamen.
Ook internationaal gezien maakt verduurzaming van overheidsopdrachten een grote opgang.

Diverse internationale instanties hebben hier reeds acties ondernomen en roepen nationale en regionale overheden op dit verder te ontwikkelen en in praktijk te brengen. Zowel in Agenda 21 als in het Implementatieplan van de VN-Wereldtop over Duurzame Ontwikkeling in Johannesburg in 2002 worden overheden aangemoedigd om hun rol op te nemen in het verduurzamen van productie en consumptie via hun eigen aankoopbeleid. Ook de OESO bracht hierover reeds aanbevelingen uit en op Europees vlak verzocht de Europese Commissie in haar mededeling inzake geïntegreerd productbeleid (COM (2003) 302 def) de lidstaten voor 2006 actieplannen te ontwikkelen om het aankoopbeleid vergroenen.

De Europese Commissie voorziet tevens in de eerste helft van 2008 een mededeling over Green Public Procurement waarin ook doelstellingen voor de lidstaten naar voor zullen worden geschoven. Wat betreft de federale overheden zou het gaan over 30% groene aankopen tegen 2010 en 50% tegen 2015; voor de lokale administraties zou het aandeel 20% tegen 2010 en 50% tegen 2015 moeten bedragen.

Er lopen bovendien verschillende programma’s (o.a. Equal-projecten) rond de integratie van sociale aspecten in overheidsopdrachten, terwijl Eurocities - een vereniging die de meeste grotere steden in Europa verenigt - initiatieven neemt rond duurzame overheidsaankopen, met inbegrip van sociale aspecten.

Op Belgisch niveau is er tenslotte (o.a. in uitvoering van de mededeling van de Europese Commissie inzake geïntegreerd productbeleid) een actieplan m.b.t. duurzame overheidsaankopen in voorbereiding. Zowel op federaal als op regionaal vlak worden verschillende initiatieven genomen en ontwikkeld die de verduurzaming (zowel op milieu als sociaal vlak) van overheidsaankopen ondersteunen en bevorderen. Het op elkaar afstemmen van deze diverse initiatieven zou dan ook een belangrijke meerwaarde kunnen betekenen voor de verduurzaming van alle overheidsaankopen op de diverse niveaus (zowel lokaal, provinciaal, regionaal, federaal, e.a.).

Maatregelengroep 5: Het aanbod ecologische producten vergroten

Wed, 07 May 2008 20:07:13 +0100

Distributiebedrijven hebben een bijzondere rol te spelen in de ontwikkeling van duurzame consumptie. Ze zijn, net zoals alle bedrijven, gevoelig voor dezelfde signalen als producerende ondernemingen, maar het bijzondere aan hen is dat ze de interface vormen tussen de producenten en de consumenten.

In dat opzicht kunnen ze dus tegelijk het voorbeeld geven door de keuze van het aanbod aan ecologische producten en een informerende en communicatieve rol vervullen ten overstaan van het grote publiek. De reclameborden van de grootdistributie verwelkomen elke dag miljoenen consumenten in de winkels. Informatie in de verkooppunten maakt het dus mogelijk om een zeer groot en divers publiek te bereiken.De grootdistributie kan bovendien als groot-inkoper voor zijn eigen merken invloed uitoefenen.

De drie gewesten en de federale staat hebben de laatste jaren verschillende acties gevoerd met de distributiesector. Daarbij lag het accent op verschillende bezorgdheden in functie van ieders beleidsprioriteiten (afvalpreventie, voeding, schoolgerief, de promotie van producten met een ecolabel, enz.).

Maatregelengroep 5 zal met name de volgende concrete maatregelen bespreken:

de verruiming en diversificatie van het aanbod aan ecologische en fair-trade producten (vb.: eigen eco-merk, producten kiezen op basis van milieucriteria)
de consument beter de weg wijzen naar ecologische producten (bv. product placement in de rekken, specifieke etiketten, informatieborden, enz.)
de consument beter informeren over de milieu-impact van de producten (proefproject voor een nader te bepalen groep producten)
een vergroting van het aanbod aan FSC-gelabelde houtproducten, in het bijzonder bij de grote merken van doe-het-zelfproducten;
op verkoopgebied, het aandeel vergroten van de producten die aan bepaalde criteria voor duurzame voeding voldoen (in samenwerking met de maatregelengroep 'duurzame voeding');
de hoeveelheid verpakkingen terugdringen en zorgen voor een betere recyclage ervan

Maatregelengroep 4: Milieuclaims en -reclame

Wed, 07 May 2008 20:06:20 +0100

Er wordt heel wat kritiek geuit op reclame en de constante druk die ze op de consument zou uitoefenen.

Reclame kan promotie voeren voor producten of gedragspatronen die een negatieve impact op het milieu uitoefenen (vb.: de promotie van wegwerponderhoudsproducten, van zeer vervuilende voertuigen, van airco’s, van pesticiden, enz.). Zo kan reclame:

milieu- of ethische argumenten ten onrechte gebruiken en de consument misleiden ('green washing') - zie hieronder.
een van de elementen zijn die tot consumptie of zelfs overconsumptie aanzet door individuele waarden gebaseerd op bezit en onmiddellijk genot over te brengen.
bijdragen aan het toekennen van een grotere waarde aan materiële overvloed en hulpbronnenverslindende consumptiepatronen.

Maatregelengroep 4 zal met name de volgende voorstellen bespreken:

Moet de reclamecode worden gewijzigd ?
Voertuigen en reclame: een duivelse combinatie ?
Hoe kan de informatie verbeteren over de energiekost van energieverbruikende producten ?
Kan reclame ten dienste staan van duurzame ontwikkeling ?
Welke milieu-informatie moet er op producten staan ?