Maatregelengroep 3: Gevaarlijke stoffen en producten

Sinds het einde van de tweede Wereldoorlog is de landbouw sterk gemechaniseerd en worden er steeds meer pesticiden en meststoffen gebruikt om aan de groeiende voedselbehoefte te voldoen. De laatste schattingen spreken van 9.880 ton pesticiden op de Belgische markt in 2005. Maar waarnemingen wijzen op een neerwaartse tendens.

Er worden echter steeds meer biociden (antiparasieten, ontsmettingsmiddelen,…die niet in de landbouw worden gebruikt) ingezet om productie- en consumptiegoederen te beschermen. Men zou kunnen zeggen dat er tegenwoordig even veel biociden als pesticiden worden verkocht.

Sommige wetenschappers hebben de link gelegd tussen het gebruik van pesticiden en biociden op plaatsen waar mensen wonen of werken en bepaalde kankers, verstoringen in de hormonale en endocriene werking en de aantasting van het individuele immuniteitssysteem. Men kan deze risico’s verminderen, onder meer door maatregelen zoals gescheiden vergunningen (pesticiden voor liefhebbers >< pesticiden voor professionals), ondersteuning van biopesticiden en het opstellen van certificaten voor professioneel omgaan met fytosanitaire producten. De dynamiek zal worden ondersteund door passende communicatie-acties.

De voorgestelde maatregelen zijn

• een dynamiek lanceren voor het opstellen van een Nationaal Actieplan over pesticiden/ biociden
• reclame voor pesticiden en biociden voor privé-gebruik regelen
   

 REACH

Voor de inwerkingtreding van het REACH-reglement werden zo’n 100.000 scheikundige stoffen verhandeld zonder enig onderzoek naar hun toxicologische of ecotoxicologische eigenschappen (sinds 1981 werden enkel de zogenaamde nieuwe stoffen onderzocht, maar zij vertegenwoordigen slechts 2 à 3% van het totaal).

Een van de belangrijkste karakteristieken van REACH bestaat erin dat de industrie een veel grotere verantwoordelijkheid krijgt in de veiligheid van scheikundige stoffen (de stoffen op zich, in de bereidingen en in de consumptieartikels), met name dankzij het omkeren van de bewijslast voor de toekenning van een vergunning en de verdeling van de verantwoordelijkheden over de verschillende stappen van de toeleveringsketen.

Twee maatregelen worden voorgesteld :

1. Het systematisch gebruikmaken van alternatieven, en innovatie aanmoedigen om over deze alternatieven te kunnen beschikken
2. In het kader van de inwerkingtreding van het REACH-reglement:
   1. de identificatie van de moeilijkheden waarmee de verschillende actoren op dit ogenblik geconfronteerd worden en van de wegen om deze op te lossen.
   2. het bekomen van gegarandeerd stabiele en structurele middelen van de verschillende publieke en private actoren voor een doeltreffende en efficiënte uitvoering van REACH in elke fase (registratie, evaluatie en toelatingen).