De Lente van het Leefmilieu: afspraak met de toekomstige generaties

De Lente van het Leefmilieu is een politiek proces dat concrete akkoorden beoogt, waarmee verschillende beleidsniveaus, verantwoordelijk voor het leefmilieu, zich engageren.

Dit initiatief is een antwoord op de nood aan actie. Het leefmilieu, dat een 15-tal jaar geleden nog maar weinig aandacht kreeg, is nu een prioriteit voor de burger geworden. Dat is zeker voor een deel te danken aan de film en het boek “The inconvenient truth” van Al Gore (winnaar van de Nobelprijs voor de vrede in 2007, samen met het IPCC). Maar ook de talrijke ecologische rampen hebeen bijgedragen tot de sensibilisatie, met o.m. de orkaan Katrina over New Orleans in februari 2005, of deze in Myanmar in mei 2008. De publieksenquêtes geven duidelijk aan dat de burger gevoelig is voor een verbetering van het leefmilieu.

Bovendien moet België een reeks engagementen, die op Europees of internationaal niveau aangegaan zijn, in de praktijk brengen. Het spreekt voor zich dat er reeds een aantal belangrijke beslissingen genomen zijn.

Maar voor een onderwerp dat gekenmerkt wordt door zijn transversaal karakter, is nu voor de politieke verantwoordelijken het moment gekomen om hun engagement te verdiepen en zo uit te monden in nog beter gecoördineerde, nog meer doeltreffende en operationele beslissingen.

Het proces is innovatief: het federaal niveau en de gewesten zitten samen rond de tafel in aanwezigheid van de sociale partners en van het middenveld.

Er wordt niet gewerkt aan de studie van de problemen, maar aan de realisatie van gecoördineerde oplossingen zodat België een effectieve vooruitgang boekt.

Zo’n 200 personen, vertegenwoordigers uit het middenveld, de ondernemingen, de vakbonden, de NGO’s…, zullen ingedeeld worden in 4 workshops, waar ze hun standpunten kunnen formuleren:

• De strijd tegen de klimaatverandering – Duurzame energie
• Leefmilieu en gezondheid
• Duurzame productie- en consumptiewijzen – Natuurlijke hulpbronnen en Biodiversiteit
• Vervoer en mobiliteit 

Op basis van deze standpunten zullen de vertegenwoordigers van de regionale en federale ministers voor het leefmilieu en de mobiliteit samen een stappenplan met concrete engagementen uitwerken.

KEUZE VAN DE MAATREGELEN

De voorbereiding en het uitschrijven van de thematische dossiers (die het geheel van voorstellen voor concrete maatregelen bevatten), die de basis vormen voor de discussies die tijdens de ateliers gevoerd zullen worden, zijn als volgt verlopen:

• Per workshop werd een eerste uitgebreide lijst van voorstellen voor maatregelen uitgewerkt. Dit gebeurde door het kabinet van Minister Magnette in samenwerking met de betrokken federale administratie (FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu, FOD Economie – DG Energie en FOD Mobiliteit). Deze eerste lijst werd uitgewerkt op basis van op federaal niveau bestaande plannen, adviezen en rapporten.
• Deze lijst werd vervolgens voorgelegd aan het geheel van de stakeholders (ondernemingen, vakbonden, leefmilieu-NGO’s, verenigingen van consumentenbescherming, verenigingen voor armoedebestrijding en Noord-Zuid-verenigingen), en aan de kabinetten op federaal, gewestelijke en gemeenschapsvlak.Het was de bedoeling hierbij te komen tot een beperkte lijst van ongeveer 10 tot 12 concrete prioritaire acties per workshop.
• Vervolgens werden op federaal vlak werkgroepen geïnstalleerd die de redactie van deze documenten op zich namen. Deze documenten werden aan de gewesten voor commentaar doorgegeven.

DE WORKSHOPS

Concreet zullen de workshops plaatsvinden tussen 13 mei en 23 juni, en dit in Brussel, Charleroi en Gent. Elke workshop omvat een reeks te onderhandleen maatregelen die – naargelang hun complementariteit – ingedeeld zijn in verschillende groepen (4 tot 10 maatregelengroepen).

Voor elke groep maatregelen zal er een onderhandelingsproces verlopen, gespreid over een periode van maximaal 2 tot 4 weken.

Dit proces wordt opgesplitst in twee fasen:

• een onderhandeling tussen alle betrokken partijen met de bedoeling tot een gezamenlijk standpunt te komen dat aan de politici kan voorgelegd worden
• een fase van politieke onderhandeling, gebaseerd op de besluiten van de debatten, met de bedoeling een nauwkeurig stappenplan uit te werken voor de acties die in gerealiseerd moeten worden.

Na afloop van deze debatweken zullen de Federale Regering en de Gewesten voor elke thematische as een stappenplan met daarin constructieve voorstellen aanbieden. Deze Lente van het Leefmilieu zal de te bereiken doelen bepalen, en dit op lange termijn, met een visie voor 2020 en 2050.

DE DEELNEMERS

De deelnemers aan de Lente van het Leefmilieu zijn afkomstig van de verschillende beleidsniveaus (op federaal en gewestelijk vlak), de betrokken overheidsdiensten, het middenveld (sociale partners, NGO’s en verenigingen van consumentenbescherming), wetenschappers, experten en internationale vertegenwoordigers. De deelnemers zijn verdeeld over de 4 thematische workshops.

Elke organisatie en elk beleidsniveau heeft voor de verschillende werkgroepen de meest geschikte persoon als vertegenwoordiger gedelegeerd.